Khi nhìn vào một website hoặc app được thiết kế tốt, bạn sẽ dễ nhận ra cảm giác gọn gàng và cân đối trong cách mọi thứ được sắp xếp. Từ khoảng cách giữa các section, vị trí của hình ảnh cho đến cách các button và text align với nhau, tất cả thường được tổ chức dựa trên một hệ thống chung gọi là grid.
Chính vì vậy, grid dần trở thành nền tảng quen thuộc trong cả thiết kế lẫn phát triển giao diện. Dù là website, mobile app hay các công cụ như Figma, hệ thống này đều giúp nội dung được sắp xếp rõ ràng hơn và giữ được tính nhất quán khi layout mở rộng.
Tùy vào từng ngữ cảnh, grid sẽ được ứng dụng theo những cách khác nhau. Với developer, CSS Grid giúp xây dựng bố cục 2 chiều linh hoạt hơn trong lập trình web. Với designer, Grid System hỗ trợ căn chỉnh kiểu chữ, khoảng cách và các thành phần giao diện theo cùng một cấu trúc thị giác. Còn trong Figma, Layout Grid giúp quá trình thiết kế và bàn giao cho developer trở nên chính xác hơn.
Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu grid là gì, CSS Grid hoạt động như thế nào, Grid System trong UI/UX gồm những thành phần nào, cách dùng grid trong Figma, cũng như các loại grid phổ biến nhất hiện nay.
Grid là hệ thống lưới dùng để chia không gian thành các hàng (row) và cột (column) nhằm giúp nội dung được sắp xếp có tổ chức hơn. Thay vì đặt mọi thành phần một cách ngẫu nhiên, grid tạo ra một cấu trúc cố định để hình ảnh, văn bản và các thành phần giao diện có thể căn chỉnh đồng đều với nhau.
Cách hoạt động của grid khá giống với giấy kẻ ô vuông. Mỗi nội dung sẽ được đặt bên trong một vùng nhất định, từ đó giúp bố cục trở nên gọn gàng và dễ theo dõi hơn. Đây cũng là lý do grid được sử dụng rất phổ biến trong thiết kế website, mobile app, báo chí, poster và các sản phẩm giao diện số hiện đại.
CSS Grid Layout là hệ thống bố cục 2 chiều trong CSS, giúp developer sắp xếp phần tử theo cả hàng (row) và cột (column). Đây là một trong những cách phổ biến nhất hiện nay để xây dựng layout website.
Khác với các cách dựng layout cũ như float hoặc positioning, CSS Grid cho phép kiểm soát bố cục rõ ràng và trực quan hơn. Developer có thể dễ dàng chia layout thành nhiều cột, nhiều hàng và kiểm soát khoảng cách giữa các phần tử chỉ với vài dòng CSS.
CSS Grid hoạt động bằng cách biến một phần tử cha thành “grid container”, sau đó chia không gian bên trong thành nhiều hàng và cột. Các phần tử con sẽ tự động được sắp xếp vào từng ô trong hệ thống lưới này.
Cách tiếp cận này giúp developer kiểm soát bố cục dễ hơn, đặc biệt với những layout nhiều section như landing page, dashboard hoặc website tin tức.
CSS Grid hoạt động dựa trên việc chia layout thành nhiều cột và hàng. Developer có thể quy định website có bao nhiêu cột, mỗi cột rộng bao nhiêu và khoảng cách giữa các thành phần như thế nào.
Ví dụ, một layout có thể được chia thành 3 cột bằng nhau để hiển thị card sản phẩm, bài viết hoặc gallery ảnh. Khi màn hình thay đổi kích thước, các cột này cũng có thể tự co giãn linh hoạt thay vì cố định như các cách dựng layout cũ.
Trong CSS Grid, một số thuộc tính thường được sử dụng gồm:
Ví dụ, 1fr 1fr 1fr nghĩa là layout sẽ được chia thành 3 cột có kích thước bằng nhau.
CSS Grid và Flexbox đều được dùng để xây dựng layout trong CSS, nhưng mỗi công cụ sẽ phù hợp với một kiểu bố cục khác nhau. CSS Grid được thiết kế cho layout 2 chiều, nghĩa là có thể kiểm soát cả hàng và cột cùng lúc. Vì vậy, Grid thường phù hợp với bố cục tổng thể của website.
Trong khi đó, Flexbox hoạt động theo bố cục 1 chiều. Công cụ này chủ yếu dùng để sắp xếp phần tử theo một hàng ngang hoặc một cột dọc, nên sẽ phù hợp hơn với menu, button group hoặc các component nhỏ.
Một cách hiểu đơn giản là:
Ví dụ, bạn có thể dùng Grid để chia website thành header, sidebar và content, sau đó dùng Flexbox để căn chỉnh button hoặc menu bên trong từng section.
Trong UI/UX, Grid System là hệ thống khung lưới giúp sắp xếp nội dung theo một cấu trúc nhất quán. Thay vì đặt text, hình ảnh hoặc component một cách cảm tính, designer sẽ dựa vào grid để căn chỉnh bố cục rõ ràng và dễ kiểm soát hơn.
Có thể hiểu đơn giản, Grid System giống như “bộ khung” đứng phía sau giao diện. Nhờ có hệ thống này, các thành phần trên website hoặc app sẽ được căn thẳng hàng, giữ khoảng cách đồng đều và tạo cảm giác cân đối về mặt thị giác.
Một Grid System thường gồm 3 thành phần chính:
Ví dụ: Trong một website desktop, layout có thể được chia thành 12 cột. Nội dung sẽ được đặt bên trong các cột này thay vì kéo full chiều ngang màn hình.
Hệ thống 12 cột là kiểu grid phổ biến nhất trong UI/UX design vì có tính linh hoạt cao. Số 12 có thể chia đều cho 2, 3, 4 và 6, giúp designer dễ dàng tạo nhiều kiểu layout khác nhau mà vẫn giữ được tính nhất quán.
Chẳng hạn:
Để sử dụng grid hiệu quả, trước tiên cần hiểu hệ thống này được tạo thành từ những thành phần nào. Mỗi phần sẽ đảm nhận một vai trò riêng trong việc sắp xếp bố cục, căn chỉnh nội dung và kiểm soát khoảng cách giữa các thành phần trên giao diện.
Columns là các cột dọc dùng để chia bố cục thành nhiều phần khác nhau. Đây là thành phần quan trọng nhất trong hầu hết các grid system vì gần như toàn bộ nội dung trên giao diện đều sẽ được sắp xếp dựa trên các cột này.
Nhờ có columns, bố cục sẽ trở nên gọn gàng và dễ căn chỉnh hơn thay vì đặt nội dung một cách ngẫu nhiên. Số lượng cột càng nhiều thì designer càng linh hoạt hơn trong việc chia bố cục và tổ chức thông tin trên màn hình.
Rows là các hàng ngang trong hệ thống grid. Nếu columns giúp chia bố cục theo chiều ngang thì rows sẽ giúp kiểm soát cách nội dung được sắp xếp theo chiều dọc.
Thành phần này giúp các phần nội dung trên giao diện được căn chỉnh đều hơn và tạo cảm giác cân đối khi người dùng nhìn hoặc cuộn trang. Khi kết hợp cả columns và rows, hệ thống này sẽ tạo thành modular grid.
Modules là các ô nhỏ được tạo ra từ giao điểm giữa columns và rows. Đây là đơn vị cơ bản bên trong grid, nơi nội dung như text, hình ảnh hoặc component được đặt vào.
Nhờ có modules, designer có thể kiểm soát vị trí và kích thước của từng thành phần chính xác hơn. Điều này giúp bố cục giữ được tính nhất quán ngay cả khi giao diện có nhiều nội dung khác nhau.
Regions là các vùng lớn được tạo thành từ nhiều modules kết hợp lại với nhau. Có thể hiểu đây là những khu vực chức năng chính bên trong một bố cục.
Việc chia bố cục thành nhiều regions giúp designer tổ chức nội dung rõ ràng hơn và tạo phân cấp tốt hơn cho giao diện. Người dùng cũng sẽ dễ nhận biết đâu là phần nội dung chính, đâu là phần điều hướng hoặc thông tin phụ.
Gutters là khoảng cách nằm giữa các cột hoặc giữa các hàng trong grid. Thành phần này giúp các nội dung không bị dính sát vào nhau và tạo “khoảng thở” cho bố cục.
Nếu gutter quá nhỏ, giao diện sẽ trở nên chật chội và khó nhìn. Ngược lại, khoảng cách hợp lý sẽ giúp bố cục thoáng hơn, dễ đọc hơn và tạo cảm giác chuyên nghiệp hơn về mặt thị giác.
Margins là khoảng trống nằm bên ngoài hệ thống grid, thường xuất hiện ở mép trái và mép phải của bố cục. Thành phần này giúp nội dung không bị đặt sát cạnh màn hình.
Nhờ có margins, giao diện sẽ nhìn cân đối và dễ đọc hơn, đặc biệt trên màn hình desktop hoặc màn hình lớn. Đây cũng là thành phần giúp bố cục có cảm giác “thoáng” và ít gây rối mắt hơn.
Flowline là các đường ngang dùng để chia nội dung thành nhiều phần khác nhau bên trong bố cục. Chúng giúp tạo ra nhịp đọc rõ ràng hơn cho giao diện.
Nhờ có flowline, mắt người dùng sẽ dễ theo dõi nội dung hơn khi cuộn trang. Thành phần này thường được dùng để phân tách các phần nội dung lớn và tạo cảm giác bố cục có tổ chức hơn.
Marker là khu vực dùng để đặt các nội dung phụ hoặc thông tin hỗ trợ trong bố cục. Đây thường không phải nội dung chính nhưng vẫn đóng vai trò giúp giao diện rõ ràng và dễ theo dõi hơn.
Trong nhiều bố cục, marker được dùng để hiển thị các thông tin như số trang, nhãn, ghi chú hoặc điều hướng phụ. Thành phần này giúp người dùng dễ định vị thông tin hơn khi tương tác với giao diện.
Grid View là kiểu hiển thị nội dung theo dạng lưới, trong đó các item được sắp xếp theo nhiều hàng và nhiều cột thay vì hiển thị thành một danh sách dọc.
Kiểu bố cục này thường được dùng khi giao diện cần hiển thị nhiều nội dung cùng lúc như hình ảnh, sản phẩm hoặc bài viết. Nhờ cách sắp xếp theo dạng lưới, người dùng có thể xem và quét thông tin nhanh hơn mà không cần cuộn quá nhiều.
Trong UI/UX design, Grid View thường xuất hiện trong các nền tảng có nhiều nội dung trực quan như e-commerce, social media hoặc gallery ảnh. Đây là kiểu bố cục giúp tận dụng không gian màn hình hiệu quả hơn và tạo cảm giác giao diện gọn gàng, dễ khám phá hơn.
Ví dụ: Pinterest sử dụng Grid View để hiển thị hình ảnh theo nhiều cột với kích thước linh hoạt. Cách bố trí này giúp người dùng xem được nhiều nội dung hơn trong cùng một màn hình và tạo trải nghiệm khám phá liên tục khi cuộn trang.
Trong Figma, layout grid là công cụ giúp designer căn chỉnh bố cục chính xác và giữ tính nhất quán khi thiết kế giao diện. Thay vì đặt các thành phần theo cảm tính, designer có thể dựa vào grid để kiểm soát khoảng cách, căn lề và vị trí của từng element trên màn hình.
Layout grid đặc biệt hữu ích khi thiết kế website hoặc mobile app có nhiều section và component. Nhờ có hệ thống lưới, giao diện sẽ dễ nhìn hơn, đồng đều hơn và cũng thuận tiện hơn khi bàn giao cho developer.
Figma hiện hỗ trợ 3 loại grid chính:
Trong thực tế, Columns là loại grid được sử dụng phổ biến nhất khi thiết kế giao diện website. Để bật Layout Grid trong Figma, designer chỉ cần chọn frame cần thiết kế, sau đó thêm grid trong phần Layout Grid ở panel bên phải.
Một thiết lập phổ biến cho website desktop thường gồm:
Hệ thống này giúp bố cục dễ chia thành các section hơn và tạo khoảng cách đồng đều giữa các thành phần trên giao diện. Ngoài ra, Figma còn hỗ trợ tính năng “Align to Grid”, cho phép element tự động căn theo các đường lưới gần nhất. Điều này giúp giao diện nhìn gọn gàng hơn và hạn chế tình trạng spacing bị lệch giữa các component.
Trong thiết kế đồ họa, grid không chỉ có một kiểu duy nhất. Tùy vào loại nội dung và cách bố cục được tổ chức, designer sẽ sử dụng những hệ thống grid khác nhau để giúp giao diện dễ đọc, cân đối và trực quan hơn.
Có những loại grid phù hợp cho văn bản dài, trong khi một số khác được dùng cho website, gallery ảnh hoặc các bố cục cần tính sáng tạo cao. Việc hiểu đặc điểm của từng loại grid sẽ giúp designer chọn đúng cấu trúc cho từng tình huống thiết kế.
Dưới đây là 5 loại grid phổ biến nhất trong thiết kế đồ họa hiện nay:
Manuscript Grid là dạng grid đơn giản nhất, thường chỉ gồm một vùng nội dung lớn duy nhất. Loại grid này chủ yếu được dùng cho các thiết kế có nhiều văn bản như sách, tài liệu hoặc báo cáo.
Vì bố cục không bị chia thành nhiều cột phức tạp, người đọc sẽ dễ tập trung vào nội dung hơn và giữ được trải nghiệm đọc liền mạch.
Column Grid là hệ thống grid chia bố cục thành nhiều cột dọc. Đây là loại grid rất phổ biến trong thiết kế website, tạp chí và báo điện tử.
Nhờ có hệ thống cột, nội dung sẽ được sắp xếp rõ ràng và dễ theo dõi hơn. Designer cũng có thể linh hoạt chia text, hình ảnh hoặc component vào từng cột để tạo bố cục cân đối hơn.
Modular Grid là dạng grid kết hợp cả columns và rows để tạo thành nhiều ô có kích thước tương đối đồng đều.
Loại grid này phù hợp với những giao diện có nhiều nội dung khác nhau cần được sắp xếp có tổ chức, chẳng hạn như e-commerce, dashboard hoặc gallery ảnh. Nhờ cấu trúc rõ ràng, bố cục sẽ dễ quét thông tin hơn và tạo cảm giác gọn gàng hơn.
Hierarchical Grid là kiểu grid linh hoạt hơn và không quá phụ thuộc vào cấu trúc đối xứng. Thay vì chia bố cục theo các cột hoặc hàng cố định, loại grid này tập trung vào việc tạo phân cấp thị giác giữa các thành phần. Designer có thể chủ động làm nổi bật nội dung quan trọng để dẫn hướng sự chú ý của người dùng.
Hierarchical Grid thường xuất hiện trong landing page, poster hoặc các thiết kế mang tính sáng tạo cao.
Baseline Grid là hệ thống các đường ngang được dùng để căn chỉnh văn bản. Loại grid này đặc biệt quan trọng trong typography và editorial design.
Nhờ có Baseline Grid, các dòng text giữa nhiều cột hoặc nhiều phần nội dung sẽ luôn thẳng hàng với nhau. Điều này giúp bố cục nhìn đồng đều hơn, chuyên nghiệp hơn và dễ đọc hơn.
Grid không chỉ là một công cụ để căn chỉnh bố cục. Đây là nền tảng giúp designer và developer xây dựng giao diện rõ ràng, nhất quán và dễ sử dụng hơn.
Khi hiểu cách grid hoạt động, bạn sẽ dễ kiểm soát khoảng cách, phân cấp nội dung và cách các thành phần xuất hiện trên màn hình. Điều này đặc biệt quan trọng với các sản phẩm số hiện đại, nơi trải nghiệm thị giác và khả năng quét thông tin ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm người dùng.
Dù là CSS Grid trong front-end development, Grid System trong UI/UX hay Layout Grid trong Figma, mỗi hệ thống đều đóng vai trò giúp bố cục trở nên linh hoạt và dễ tổ chức hơn.
Trong thực tế, không có một kiểu grid phù hợp cho mọi giao diện. Điều quan trọng là hiểu mục tiêu của bố cục và chọn đúng hệ thống grid cho từng loại nội dung.
Tại Lollypop Design Studio, chúng tôi hỗ trợ doanh nghiệp thiết kế và xây dựng các trải nghiệm số có tính nhất quán cao, từ cấu trúc layout, hệ thống design cho đến tối ưu trải nghiệm người dùng trên nhiều nền tảng.
Nếu bạn đang xây dựng website, SaaS product hoặc digital platform cần một hệ thống giao diện rõ ràng và dễ mở rộng, hãy liên hệ với Lollypop để cùng trao đổi về giải pháp phù hợp cho sản phẩm của bạn.
Grid là hệ thống bố cục dùng để chia không gian thiết kế hoặc trang web thành các hàng và cột có cấu trúc.
Trong lập trình web, Grid thường được triển khai bằng CSS Grid Layout với thuộc tính display: grid. Trong UI/UX design, Grid System giúp sắp xếp nội dung nhất quán và dễ quản lý hơn.
CSS Grid là hệ thống bố cục 2 chiều, cho phép kiểm soát cả hàng và cột cùng lúc. Công cụ này thường phù hợp với layout tổng thể của website.
Trong khi đó, Flexbox là bố cục 1 chiều, thường được dùng để sắp xếp các component hoặc nhóm phần tử nhỏ bên trong giao diện.
Trong thực tế, nhiều website hiện nay thường kết hợp cả hai:
Grid Line là các đường lưới tạo nên cấu trúc của grid. Chúng đóng vai trò như các đường phân chia giữa hàng và cột trong bố cục.
Grid Line thường được dùng để căn chỉnh và định vị phần tử trong layout. Ví dụ, nếu grid có 3 cột thì sẽ có tổng cộng 4 grid lines.
“Align to grid” là tính năng giúp icon hoặc element tự động căn theo điểm gần nhất của hệ thống grid đang được bật trong Figma.
Tính năng này giúp giao diện nhìn đồng đều hơn, giữ khoảng cách nhất quán hơn và hỗ trợ quá trình bàn giao thiết kế cho developer dễ dàng hơn.
